Μια από τις πρώτες ερωτήσεις που θα μου θέσει κάθε νέος εκδότης ή συγγραφέας είναι η ίδια: «πόσο κοστίζει η σελιδοποίηση;». Κάποιες φορές η απάντηση είναι άμεση. Άλλες φορές, όχι — και ο λόγος δεν είναι ο αριθμός των σελίδων, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά η φύση του περιεχομένου τους.
Δύο Έργα, Ίδιος Όγκος, Διαφορετικός Κόσμος
Ας πάρουμε ένα παράδειγμα από την πράξη. Φανταστείτε δύο βιβλία με ακριβώς τον ίδιο αριθμό σελίδων: μία ποιητική συλλογή και ένα ακαδημαϊκό βιβλίο χημείας.
Στην ποιητική συλλογή, το κείμενο ρέει φυσικά. Μια στροφή που περισσεύει στην επόμενη σελίδα διορθώνεται με μια μικρή προσαρμογή διαστήματος ή με μια μετακίνηση δύο κλικ. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να «σπάνε» δύσκολα, δεν υπάρχει κάτι που να χρειάζεται να ξαναχτιστεί χαρακτήρα-χαρακτήρα.
Στο βιβλίο χημείας, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Ένας χημικός τύπος με δείκτες, εκθέτες, βέλη αντίδρασης προς διάφορες κατευθύνσεις και σύμβολα που δεν υπάρχουν καν σε τυπικό πληκτρολόγιο, δεν αντιγράφεται — πληκτρολογείται ξανά, στοιχείο προς στοιχείο, μέσα στο πρόγραμμα σελιδοποίησης. Αν χρειαστεί να μετακινηθεί μία γραμμή για να «κουμπώσει» σωστά η σελίδα, ολόκληρος ο τύπος μπορεί να χρειαστεί να ξαναχτιστεί από την αρχή, με τον κίνδυνο ενός λάθους δείκτη ή ενός λανθασμένου συμβόλου να περάσει απαρατήρητος αν δεν υπάρξει προσεκτικός δεύτερος έλεγχος.
Ο αριθμός των σελίδων και στα δύο βιβλία μπορεί να είναι ολόιδιος. Ο χρόνος που απαιτείται για να ολοκληρωθούν, όχι.
Ο Πραγματικός Παράγοντας: Οι Εργατοώρες
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που καθορίζει τη διαφορά τιμής ανάμεσα σε δύο, φαινομενικά όμοια, έργα: οι εργατοώρες που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί σωστά η δουλειά, όχι μόνο ο όγκος του κειμένου.
Ένα απλό κείμενο —χωρίς πίνακες δεδομένων, ειδικούς χαρακτήρες, χημικούς ή μαθηματικούς τύπους, ή πολύπλοκα γραφικά στοιχεία— μπορεί να μεταφερθεί, να μορφοποιηθεί και να διορθωθεί σχετικά γρήγορα. Το κόστος του, σε αυτήν την περίπτωση, βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον τελικό αριθμό σελίδων.
Ένα πολύπλοκο κείμενο απαιτεί κάτι παραπάνω από ταχύτητα: απαιτεί εμπειρία και τεχνική γνώση, ώστε κάθε δύσκολο στοιχείο να ενσωματωθεί σωστά, χωρίς να διαταραχθεί η ροή ή η αισθητική της σελίδας. Αυτή η εμπειρία δεν είναι κάτι που κοστολογείται αυθαίρετα — είναι αυτή που εξασφαλίζει πως ένα δύσκολο έργο δεν θα καταλήξει σε ένα ατελές αποτέλεσμα.
Πού Μπαίνει η Τιμή στην Πράξη
Για τα τεχνικά βιβλία, στη σελίδα τιμών του ιστότοπου, η τιμή κυμαίνεται από 1,4 έως 1,8 ευρώ ανά σελίδα. Το εύρος αυτό δεν είναι τυχαίο — αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή τη διαφορά περιεχομένου.
Ένα τεχνικό βιβλίο με μέτριο αριθμό πινάκων ή απλών εικόνων τείνει να βρίσκεται προς το κατώτερο άκρο του εύρους. Ένα βιβλίο με πυκνούς χημικούς τύπους, πολλαπλά επίπεδα δεικτών και εκθετών, ή στοιχεία που φτάνουν ως εικόνες με κατεστραμμένη κωδικοποίηση κειμένου —και άρα χρειάζονται πλήρη χειροκίνητη αναπαραγωγή— τείνει να πλησιάζει το ανώτερο άκρο.
Δεν πρόκειται για μια αυθαίρετη διαφοροποίηση τιμής ανάλογα με τη διάθεση της ημέρας. Πρόκειται για μια αναλογία που ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο εργασίας που απαιτεί κάθε έργο.
Το Συμπέρασμα
Όταν ένας εκδότης ή συγγραφέας ρωτά «πόσο κοστίζει;», η πιο ειλικρινής απάντηση δεν είναι ένας μονοσήμαντος αριθμός, αλλά μια ερώτηση: «τι περιέχει το κείμενο;». Ο αριθμός των σελίδων δίνει μια πρώτη εκτίμηση. Η φύση του περιεχομένου είναι αυτή που δίνει την ακριβή απάντηση.
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, πριν από κάθε προσφορά τιμής, είναι απαραίτητο να δω δείγμα του υλικού — ώστε η εκτίμηση να είναι ρεαλιστική εξαρχής, τόσο για εσάς όσο και για εμένα.